ACTA – czy jest czego się obwiać?
Od ponad tygodnia jesteśmy światkami zawirowań związanych z podpisaniem umowy międzynarodowej ACTA* (porozumienie "przeciw obrotowi podróbkami"). Tak jak Premier obiecał, ambasador Polski Japonii Jadwiga Rodowicz podpisała w siedzibie MSZ Japonii tę umowę.
I u nas, w Szczecinie odbyły się protesty pod UM. Czy protestujący mieli rację, czy jednak Rząd się myli? To pytanie rozpala coraz bardziej umysły Polaków.
Czy jest czego się obawiać? Czy grupka piratów ma w tym interes, aby ACTA nie weszła w życie?
Przyjrzyjmy się niektórym zapisom ACTA
Artykuł 12: Środki tymczasowe
1. Każda Strona zapewnia swoim organom sądowym prawo do zastosowania szybkich i skutecznych środków tymczasowych:
a) przeciwko stronie lub w stosownych przypadkach stronie trzeciej, nad którą odnośny organ sądowy sprawuje jurysdykcję, w celu uniemożliwienia naruszenia jakiegokolwiek prawa własności intelektualnej oraz w szczególności w celu uniemożliwienia wprowadzenia do obrotu handlowego towarów, których dotyczy naruszenie prawa własności intelektualnej;
b) dla zabezpieczenia odpowiednich dowodów w związku z domniemanym naruszeniem.
Zwroty: „szybkie i skuteczne środki tymczasowe” czy „odpowiednie” już budzą niepokój, bo są niesprecyzowane i dają dowolność interpretacji w zależności od sytuacji.
A cóż czytamy w art.12 pkt. 2
„Każda strona przyznaje swoim organom sądowym prawo zastosowania środków tymczasowych bez wysłuchania drugiej strony, w stosownych przypadkach, w szczególności, gdy jakakolwiek zwłoka może spowodować dla posiadacza praw szkodę nie do naprawienia lub gdy istnieje możliwe do wykazania niebezpieczeństwo, że dowody zostaną zniszczone. W przypadku postępowania prowadzonego bez wysłuchania drugiej strony, każda strona przyznaje swoim organom sądownym prawo do podejmowania natychmiastowego działania w odpowiedzi na wniosek o zastosowanie środków tymczasowych i do podejmowania decyzji bez zbytniej zwłoki”.
Już sam zwrot: ”bez wysłuchania drugiej strony” mrozi krew w żyłach.
Być może, że gdy wejdzie ACTA, to... skończą się między innymi zamienniki do samochodów ? Czyli części zamienne różne od oryginalnych (zazwyczaj ceną). I to jest opinia prawników. Ale po kolei.
1. Jeżeli ACTA zostanie ratyfikowana, to w myśl konstytucji RP art 91 pkt. 2 będzie "nadrzędna" nad naszymi ustawami, czyli nie będziemy chronieni przez nasze Państwowe ustawy. Pozostanie nam Konstytucja RP, która jest ogólna i "łatana" przecież przez ustawy !!
2. Nie jest możliwe uregulowanie zapisów w ACTA poprzez dołączenie odpowiednich załączników (co sugerowali ministrowie), ponieważ umowa "główna" jest nadrzędna nad załącznikami. W dodatku dodawanie jakiegokolwiek załącznika odbywa się PRZED PODPISANIEM umowy. Po podpisaniu nie ma takiej możliwości.
3. Podpisując umowę (nawet jej nie ratyfikując) zobowiązujemy się, do zmiany ustaw tak, aby nie kolidowały z ACTA.
Poniżej punkt z naszej Konstytucji i gdyby ktokolwiek miał wątpliwość - link do strony sejmowej:
http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/3.htm
Poniżej prezentuję stanowisko Fundacji Panoptykon powstałej w kwietniu 2009 r. z inicjatywy czwórki prawników, (http://panoptykon.org/)
"Czy administratorzy i dystrybutorzy sieci będą mogli (bądź będą zobligowani) do monitorowania naszej aktywności sieciowej (na jakie strony wchodzimy, co pobieramy i wysyłamy) bez ograniczeń?
- ACTA może prowadzić do monitorowania i rejestrowania działań użytkowników w sieci (mimo braku uzasadnionych podejrzeń co do niezgodności ich zachowań z prawem), choć stoi to w sprzeczności z obowiązującym prawem europejskim oraz wytycznymi Europejskiego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Porozumienie nie narzuca tego w sposób bezpośredni, jednak takie praktyki może wymuszać art. 9 ust. 1 ACTA mówiący o sposobie naliczania odszkodowań oraz art. 23 i 27 ACTA przewidujące odpowiedzialność karną pośredników i dostawców internetu - jako podmiotów osiągających pośrednie korzyści z naruszenia prawa własności intelektualnej - za podżeganie lub pomocnictwo.
ACTA przewiduje inne niż przyjmowane w prawie europejskim i polskim zasady ustalania wysokości odszkodowań z tytułu stwierdzonych naruszeń prawa autorskiego. Zgodnie z ACTA jednym z punktów odniesienia dla sądu ma być "sugerowana cena detaliczna" produktu, a nie rzeczywiście utracone korzyści. Taki sposób naliczania odszkodowań może spowodować, że roszczenia właścicieli będą nieproporcjonalne do naruszeń. Ta niepewność prawna może spowodować, że operatorzy będą szpiegować internautów, by wyłapać naruszenia i uniknąć w ten sposób wypłacania odszkodowania czy odpowiedzialności karnej.
- Czy to prawda, że przez ACTA nie dostaniemy już części zamiennych do naszych aut, będzie trzeba kupować drogie oryginalne części?
- ACTA jest dokumentem dość ogólnym, trudno więc w tym przypadku o jednoznaczne wnioski. Zdaniem Joe McNamee z European Digital Rights nie można jednak wykluczyć takiego właśnie obrotu sprawy. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt. a i b porozumienia organy celne będą mogły z własnej inicjatywy zatrzymywać towary, które uznają za podejrzane. Co więcej również prywatne podmioty będą mogły wnioskować o zatrzymanie takich towarów.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
www.sejm.gov.pl
Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Czy dalej powinniśmy brnąć w umowę, która budzi tyle obaw i kontrowersji? Ocenę pozostawiam czytelnikom.
Jarosław Bąder
*- ACTA (Anti-counterfeiting trade agreement) to układ między Australią, Kanadą, Japonią, Koreą Południową, Meksykiem, Maroko, Nową Zelandią, Singapurem, Szwajcarią i USA, do którego ma dołączyć UE.
| następna » |
|---|
